EN 388 Nedir? İş Eldiveni Üzerindeki Kodlar Nasıl Okunur?
Eldivenin üzerindeki kalkan simgesi ve altındaki 4X43C gibi kodlar, eldivenin mekanik risklere karşı ne kadar koruduğunu gösterir. Her karakterin anlamını ve seviye eşiklerini tek yazıda topladık.
İş eldiveni alırken etiketteki kalkan simgesi ve altındaki kod, eldivenin ne kadar koruduğunu anlatan en net bilgidir. Bu rehberde EN 388 kodunun her karakterini, seviye eşiklerini ve işinize göre hangi değerlere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
KISA CEVAP
EN 388, iş eldivenlerinin aşınma, kesilme, yırtılma, delinme ve darbe gibi mekanik risklere karşı ne kadar koruduğunu ölçen Avrupa standardıdır. Güncel sürümü EN 388:2016+A1:2018'dir. Eldivendeki çekiçli kalkan simgesinin altında 4 ila 6 karakterlik bir kod bulunur. Her karakter bir testin sonucunu gösterir ve rakam ya da harf büyüdükçe koruma artar.
6
ayrı test
0–4
rakamla seviye
A–F
TDM kesilme sınıfı
BU YAZIDA
EN 388 standardı neyi ölçer?
EN 388, genel sanayide kullanılan koruyucu eldivenler için Avrupa'da en yaygın başvurulan standarttır. Kaynakçı eldivenleri gibi özel alan standartları da mekanik dayanım için EN 388'e atıf yapar. Standart ilk olarak 1994'te yayımlandı, 2003 ve 2016'da güncellendi; bugün geçerli olan sürüm 2018 tadilatıyla birlikte EN 388:2016+A1:2018'dir.
EN 388 tek başına kullanılmaz. Bir eldivenin EN 388 işareti taşıyabilmesi için önce EN ISO 21420:2020 standardındaki genel şartları (malzemenin zararsızlığı, beden ölçüleri, el becerisi, işaretleme) karşılaması gerekir. EN ISO 21420, eski EN 420 standardının yerini almıştır.
Koddaki her karakter ne anlama gelir?
Kalkan simgesinin altındaki kod soldan sağa şu sırayla okunur:
| Sıra | Test | Değer aralığı | Ne gösterir? |
|---|---|---|---|
| 1 | Aşınma direnci | 0–4 | Zımparalı yüzeyde eldiven malzemesinde delik açılana kadar geçen tur sayısı |
| 2 | Kesilme direnci (Coupe testi) | 0–5 veya X | Dönen yuvarlak bıçağın malzemeyi kesmesi için gereken tur sayısı |
| 3 | Yırtılma direnci | 0–4 | Malzemeyi yırtmak için gereken kuvvet |
| 4 | Delinme direnci | 0–4 | Standart bir ucun malzemeyi delmesi için gereken kuvvet |
| 5 | Kesilme direnci (TDM testi, EN ISO 13997) | A–F | Düz bıçakla kesme için gereken kuvvet (Newton) |
| 6 | Darbe koruması | P | Darbe testinden geçtiyse “P” yazılır; test yoksa karakter bulunmaz |
TERİMLER
Coupe testi
Fransızca “kesme” anlamına gelen, dönen yuvarlak bıçakla yapılan kesilme testi.
TDM testi
Düz bıçağın belirli bir kuvvetle malzeme üzerinde kaydırıldığı, sonucu Newton (N) cinsinden veren kesilme testi.
N (Newton)
Kuvvet birimi; yaklaşık 1 N, 100 gramlık bir ağırlığın uyguladığı kuvvete eşittir.
Performans seviyeleri: hangi rakam neye karşılık gelir?
Aşağıdaki tablo, her seviye için laboratuvarda aşılması gereken en düşük değerleri gösterir:
| Test | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | Seviye 4 | Seviye 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| Aşınma (tur) | 100 | 500 | 2.000 | 8.000 | — |
| Kesilme, Coupe (indeks) | 1,2 | 2,5 | 5,0 | 10,0 | 20,0 |
| Yırtılma (N) | 10 | 25 | 50 | 75 | — |
| Delinme (N) | 20 | 60 | 100 | 150 | — |
| TDM kesilme seviyesi | A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|
| En düşük kuvvet (N) | 2 | 5 | 10 | 15 | 22 | 30 |
“X” ve “0” ne demek?
Örnek: “4X43C P” kodu nasıl okunur?
Hangi iş için hangi değerlere bakılmalı?
Aşağıdaki tablo genel bir başlangıç noktasıdır. Kesin seçim, işyerinizin risk değerlendirmesine göre yapılmalıdır.
| İş türü | Öncelikli değer | Not |
|---|---|---|
| Depo, taşıma, genel montaj | Aşınma ve yırtılma 2 ve üzeri | Kavrama ve konfor da önemli |
| Sac ve metal parça işleme | TDM kesilme B–C ve üzeri, aşınma 3 ve üzeri | Keskin kenarlar en büyük risk |
| Cam ve keskin levha taşıma | TDM kesilme D–F | Kesilme önceliklidir |
| İnşaat, hurda, yıkım | Delinme 3 ve üzeri, darbe “P” | Ezilme ve çarpma riski |
Etikette başka nelere bakılmalı?
Zagor eldivenlerinde EN 388
Zagor eldivenleri CE işaretlidir ve mekanik dayanım EN 388'e göre belirtilir. Örneğin MX-177R destekli montaj eldiveni, Z5 pamuklu nitril eldiven ve ZK40 nitril eldiven EN 388 kapsamındadır. MX-228 ve MX-229 gibi kaynakçı modelleri ise EN 388'e ek olarak ısıya karşı EN 407 ve kaynakçı eldivenleri standardı EN 12477 bilgisi taşır. Her ürünün standart bilgisi ürün sayfasında yer alır; standartların genel açıklamasını Standartlar sayfamızda bulabilirsiniz.
ÖZETLE
Akılda kalması gerekenler
Sık sorulan sorular
EN 388 ile EN 420 arasındaki fark nedir?
EN 420, tüm koruyucu eldivenler için genel şartları belirleyen eski standarttır ve yerini EN ISO 21420:2020'ye bırakmıştır. EN 388 ise yalnızca mekanik risklere (aşınma, kesilme, yırtılma, delinme, darbe) karşı korumayı ölçer. Bir eldiven EN 388 işareti taşıyorsa, genel şartları da karşılıyor demektir.
En yüksek kesilme koruması hangi kodla gösterilir?
Güncel standartta en yüksek kesilme koruması TDM testinde “F” seviyesidir; bu, düz bıçakla kesme için en az 30 N kuvvet gerektiği anlamına gelir. Coupe testinde en yüksek seviye 5'tir, ancak iki testin sonuçları birbirine çevrilemez.
Delinme seviyesi 4 olan eldiven iğneye karşı korur mu?
Hayır. EN 388'deki delinme testi daha kalın, standart bir uçla yapılır. İğne ve şırınga gibi ince uçlu cisimlere karşı koruma için farklı test yöntemleri kullanılır.
EN 388:2003 sürümüne göre test edilmiş eldiven kullanılabilir mi?
Güncel sürüm EN 388:2016+A1:2018'dir ve kesilme testi bu sürümde yenilenmiştir. Satın alırken güncel sürüme göre test edilmiş ürünleri tercih etmek, kodları doğru karşılaştırmanızı sağlar.
EN 388 koduna A–F harfi neden eklendi?
2016 revizyonunda, cam elyafı gibi bıçağı köreltebilen malzemelerde dönen bıçaklı Coupe testi yanıltıcı sonuç verebildiği için düz bıçaklı TDM testi eklendi. TDM sonucu A–F harfleriyle gösterilir ve kesilme direncini Newton cinsinden ölçer.
İLGİLİ REHBERLER
KURUMSAL ALIM
Firmanız için doğru eldiveni birlikte seçelim
Görev ve risklerinize göre model ve beden önerisi hazırlayalım; adetli alımlarda size özel teklif sunalım.
KAYNAKLAR VE REFERANS STANDARTLAR
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Eldiven seçimi, işyerinizin risk değerlendirmesine göre yapılmalıdır.
